Kritik Uyarılar
- Gıybet, toplumda fitneye ve düşmanlığa yol açabilecek tehlikeli bir davranıştır. Bu nedenle, Müslümanların bu tür davranışlardan kaçınması ve diline sahip çıkması önemlidir.
Mezhep Görüşleri
Hanefi Mezhebi
Hüküm: Gıybet haramdır ve tövbe etmek farzdır.
Hanefi mezhebine göre gıybet büyük günahlardan biridir ve bu günahtan kurtulmak için tövbe etmek, pişman olmak ve mümkünse gıybeti yapılan kişiyle helalleşmek gerekir.
Şafii Mezhebi
Hüküm: Gıybet haramdır ve tövbesi detaylıdır.
Şafii mezhebine göre de gıybet haramdır ve tövbe için pişmanlık, af dileme ve helalleşme önemlidir. Helalleşme mümkün değilse, o kişi için dua etmek ve iyiliklerini anmak da tövbenin bir parçasıdır.
Diyanet İşleri Başkanlığı
Hüküm: Gıybet haramdır ve tövbe etmek gerekir.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre gıybet, bir müslümanın yapmaması gereken kötü bir davranıştır. Gıybetten tövbe etmek için pişmanlık duymak, Allah'tan af dilemek ve gıybeti yapılan kişiyle helalleşmek önemlidir. Helalleşme mümkün değilse, o kişi için dua etmek ve iyiliklerini anmak da bir çözüm olabilir.
Hz. Aişe'nin Gıybet Hatırası
"Hz. Aişe (radıyallahu anha) bir gün Safiye (radıyallahu anha) hakkında, 'Boyu kısadır' şeklinde bir ifade kullanmıştı. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) Hz. Aişe'ye (radıyallahu anha), 'Öyle bir söz söyledin ki, eğer o denize karıştırılsaydı denizin rengini değiştirirdi' buyurarak gıybetin ne kadar kötü bir şey olduğunu ifade etmiştir. Bu olay, gıybetin ne kadar tehlikeli bir günah olduğunu ve bundan kaçınmanın önemini göstermektedir."
Gıybetin kefareti nedir ve nasıl tövbe edilir? Hakkında Hüküm:
Gıybet, bir kişinin arkasından, onun hoşlanmayacağı şeyleri konuşmak demektir ve İslam dininde haram kılınmıştır. Gıybetin günahından kurtulmak ve tövbe etmek için yapılması gerekenler şunlardır:
- Pişmanlık: Öncelikle yapılan gıybetten dolayı içtenlikle pişmanlık duyulmalıdır.
- Af Dilemek: Allah'tan (celle celaluhu) bağışlanma dilenmelidir. Samimi bir tövbe ile Allah'a yönelmek önemlidir.
- Helalleşmek: Gıybeti yapılan kişiyle mümkünse helalleşmek gerekir. Ona durumu anlatıp özür dilemek ve hakkını helal etmesini istemek önemlidir. Eğer gıybeti yapılan kişiye ulaşmak mümkün değilse veya durumu açıklamak daha büyük bir fitneye yol açacaksa, o kişi için dua etmek ve Allah'tan (celle celaluhu) onun affını dilemek gerekir.
- İyiliklerini Anmak: Gıybetini yaptığınız kişinin iyiliklerini anarak, o kişi hakkında güzel konuşarak yapılan hatayı telafi etmeye çalışmak da önemlidir.
Gıybetin affı hem Allah'ın (celle celaluhu) affına hem de kul hakkının ödenmesine bağlıdır. Bu nedenle, tövbe ederken hem Allah'a yönelmek hem de insanlarla ilişkileri düzeltmek önemlidir.